Xuquuqda madaniga ah waa xuquuqaha aasaasiga ah ee qof kasta oo muwaadin ah leeyahay, sida xorriyadda hadalka, ka qaybgalka doorashooyinka, iyo helidda adeegyada dowliga ah si siman. Sida ku cad Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, muwaadiniintu waxay xaq u leeyihiin inay ka qayb qaataan go’aan-qaadashada iyo maamulka dalkooda iyo deegankooda.
Siyaasadda adeeg daadejinta waa hannaan awoodaha iyo adeegyada dowladeed loogu wareejiyo heer gobol iyo degmo, si loo xoojiyo isla xisaabtanka, hufnaanta, iyo u dhowaanshaha adeegyada bulshada. Tani waxay kor u qaadaa dimuqraadiyadda iyo horumarka deegaanka.
Dhanka kale, muwaadiniintu waxay leeyihiin waajibaad ay ka mid yihiin:
- Inay u hoggaansamaan shuruucda dalka.
- Inay ka qayb qaataan doorashooyinka iyo wada-tashiyada dadweynaha.
- Inay ilaaliyaan nabadda iyo midnimada bulshada.
- Inay la shaqeeyaan maamulka deegaanka si loo hirgeliyo adeegyo tayo leh.
Ugu dambayn, xuquuq iyo waajibaad waa laba dhinac oo is dhammaystira. Si adeeg daadejin guul leh loo helo, muwaadiniintu waa inay si firfircoon uga faa’iideystaan xuquuqdooda, isla markaana gutaan waajibaadkooda qaran. Wadajir ayaynu ku dhisi karnaa bulsho cadaalad, hufnaan, iyo horumar ku dhisan.
